ഈ മാമ്പഴത്തിന്റെ ചരിത്രം മൂന്ന് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപ് തുടങ്ങുന്നു. കാസർഗോഡ് നീലേശ്വരം രാജകുടുംബത്തിൽ നിന്നും കുറ്റ്യാട്ടൂരിലെ ചാത്തോത്ത് തറവാട്ടിലേക്ക് (നമ്പ്യാർ കുടുംബം) കൊണ്ടുവന്ന മാവിൻ തൈകളിൽ നിന്നാണ് ഇത് തുടങ്ങിയതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

പണ്ടുകാലത്ത് ഈ മാമ്പഴം ഇരിക്കൂർ മാർക്കറ്റിൽ വിൽപ്പനയ്ക്ക് എത്തിയപ്പോൾ, ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത കണ്ട ആളുകൾ പേര് ചോദിച്ചു. ‘നമ്പ്യാർ തറവാട്ടിൽ നിന്നുള്ള മാങ്ങ’ എന്ന് കച്ചവടക്കാരൻ പറഞ്ഞതോടെ ഇത് ‘നമ്പ്യാർ മാങ്ങ’ (Nambiar manga) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. പിന്നീട് ഇത് കണ്ണപുരം മാങ്ങ, കുഞ്ഞിമംഗലം മാങ്ങ എന്നീ പല പ്രാദേശിക പേരുകളിലും അറിയപ്പെട്ടു.

• നിറം: പഴുത്തു കഴിഞ്ഞാൽ തൊലിക്കും ഉൾഭാഗത്തിനും ആകർഷകമായ ഓറഞ്ചും മഞ്ഞയും കലർന്ന (Orange-yellow hue) നിറമായിരിക്കും. തൊലിപ്പുറത്ത് യാതൊരുവിധ കറുത്ത പാടുകളുമുണ്ടാകില്ല.
• രുചി: നേർത്ത തൊലിയും, നാരുകൾ കുറവായതിനാലും കഴിക്കാൻ വളരെ മൃദുവാണ്. നല്ല മധുരവും ഒപ്പം ജീവകം സി (Vitamin C) യും ഇതിൽ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.
• പോളിഎംബ്രിയോണിക് (Polyembryonic): ഈ മാവിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഒരു ബയോളജിക്കൽ പ്രത്യേകതയാണിത്. ഇതിന്റെ വിത്ത് നട്ട് കിളിർപ്പിച്ചാലും (90% തൈകളും) മാതൃവൃക്ഷത്തിന്റെ അതേ ഗുണങ്ങളും രുചിയുമുള്ള മാമ്പഴം തന്നെ ലഭിക്കും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഗ്രാഫ്റ്റിംഗ് (Grafting) പോലുള്ള ഒട്ടുരീതികൾ ഇതിന് ആവശ്യമില്ല.

മറ്റ് നാടൻ മാവുകളെ അപേക്ഷിച്ച് നവംബർ പകുതിയോടെ തന്നെ ഇവ പൂക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ഡിസംബറോടെ പൂർണ്ണമായി പൂവിടുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ മാർച്ച് അവസാനത്തോടെയോ മെയ് പകുതിയോടെയോ തന്നെ കർഷകർക്ക് ഇവ വിളവെടുക്കാൻ സാധിക്കും. കാലവർഷം തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ വിളവെടുപ്പ് കഴിയുന്നതിനാൽ മഴ കാരണം മാമ്പഴം നശിച്ചുപോകുന്നത് ഒഴിവാക്കാനും, വിപണിയിൽ നല്ല വില ലഭിക്കാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

ഈ മാമ്പഴത്തിന്റെ മൂല്യവർദ്ധനവിനും വിപണനത്തിനുമായി കർഷകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ‘കുറ്റ്യാട്ടൂർ മാംഗോ പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി’ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. കർഷകരിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് മാമ്പഴം ശേഖരിച്ച് ഗ്രേഡ് ചെയ്താണ് ഇവർ വിപണിയിൽ എത്തിക്കുന്നത്.

ഇതുകൂടാതെ മാമ്പഴ സ്ക്വാഷ് (Mango squash), ജാം, അച്ചാർ, മാങ്ങാപ്പൊടി, ഉണക്ക മാങ്ങ തുടങ്ങി നിരവധി മൂല്യവർദ്ധിത ഉൽപ്പന്നങ്ങളും ഇവർ വിപണിയിൽ എത്തിക്കുന്നുണ്ട്.